ΜΑΡΙΝΟΣ ΧΑΡΜΠΟΥΡΗΣ

ΜΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ...2.000 ΤOΝΩΝ
ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ-ΜΑΡΤΙΟΣ 2003
ΤΕΧΝΟΠΟΛΙΣ- ΠΕΙΡΑΙΩΣ 100

O Μαρίνος Χαρμπούρης, ο μεγαλοφυής Κεφαλλονίτης, ο Μηχανικός της Αικατερίνης της Μεγάλης Πασών των Ρωσιών (1770) - ήταν ο άνθρωπος που μαζί με τον άλλο Κεφαλλήνα, τον Πέτρο τον Μελισσινό, βοήθησε τον Παπαζώλη να πείσει τους αδερφούς Ορλώφ για την επιδίωξη της Επανάστασης στην Ελλάδα. Σπουδαγμένος στην Μπολώνια, βρέθηκε να υπηρετεί αξιωματικός του ρωσικού Μηχανικού, στην Αγία Πετρούπολη. Μέσα στο πνεύμα του αναγεννημένου ρωσικού εθνικισμού, η Αυτοκράτειρα συνέλαβε την ιδέα ενός γιγαντιαίου αγάλματος του Μεγάλου Πέτρου. Γλύπτης επελέγη ο πολύς Στέφανος Φαλκονέ ("εφάμιλλον του Φειδία" τον είχε αποκαλέσει ο Ντιντερό). Τέσσερα χρόνια θα μείνει στην Αγία Πετρούπολη ο Φαλκονέ (1766-1769) δουλεύοντας το μεγαλειώδες σύμπλεγμα του έφιππου αυτοκράτορα να καλπάζει πάνω σ' ένα τεράστιο βράχο, να ποδοπατάει ένα φίδι - και να σταματάει με μία καθησυχαστική προς τον λαό χειρονομία. Αριστούργημα.
Καίριο συστατικό της σύνθεσης είναι ο οιονεί-λόφος, η πέτρινη "βάση" του αγάλματος: μιαν ευμνημόνευτη αντίληψη του αρχικού όγκου αυτού του βράχου (αν ήταν κυβισμένος) αποκτάμε αν φανταστούμε τις διαστάσεις 10x10x10 μέτρα. Γι' αυτόν ακριβώς τον βράχο ο Falconet είχε προβλέψει να αποτελείται από 6 έως 10 τεμάχια μεγάλων βράχων, συνδεδεμένων μεταξύ τους με σιδερένιους ή μπρούτζινους συνδέσμους.
Και εδώ μπαίνει στην υπόθεση ο Χαρμπούρης, υποδεικνύοντας ευλόγως ότι από το σκούριασμα των συνδέσμων, κι από την διάβρωση των αρμών ανάμεσα στα τεμάχη των βράχων, σε λίγα χρόνια όλη η βάση του αγάλματος θα είχε χάλια απαράδεκτα για τον ύπερθεν αυτοκράτορα. Όπως ήταν αναμενόμενο, οι ανώτεροί του αρνούνταν να επιτρέψουν τη λύση ενός ενιαίου βράχου. Πού να τον βρεις γύρω από τις πεδιάδες της Πετρουπολέως και πώς να κουβαλήσεις τέτοια "πολυκατοικία". Όμως ο ακατανίκητος συνδυασμός λογικής και γοητείας που ασκούσε ο Χαρμπούρης, νίκησε στο τέλος: Θα πάρει την εντολή, θα πάρει το προσωπικό και τα μέσα που χρειαζόταν (300.000 ασημένια γαλλικά φράγκα, θα υπολογίσει αργότερα ότι κόστισε η όλη επιχείρηση). Θα ζήσει μήνες μέσα στα έλη, στις παγωνιές και τις αρρώστιες ο ίδιος - και θα φέρει εις πέρας ένα έργο που ξεπερνάει τις τεχνολογικές δυνατότητες της εποχής του: Θα κουβαλήσει έναν ολόσωμο βράχο 2.000 τόνων από 20 χιλιόμετρα απόσταση, μέσα από βάλτους, ποτάμια, θάλασσες και στεριές.
Το κατόρθωμά του θα γίνει μύθος της εποχής (φυλλάδες, μετάλλια), θα γίνει αντικείμενο ενός βιβλίου του ιδίου του Χαρμπούρη (Παρίσι 1777) και γίνεται τώρα αντικείμενο μίας Εκθέσεως.
Με ομοιώματα του τεράστιου βράχου και των ιδιοφυών μηχανισμών που εφηύρε ο Μηχανικός, με τα εκπληκτικά σχέδιά του, με μία ταινία στην οποία ζωντανεύει το κατόρθωμά του, διοργανώνεται στην "Τεχνόπολη" του Δήμου Αθηναίων (ο οποίος παραχώρησε δωρεάν την αίθουσα για τον σκοπό αυτό), από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος και την Εταιρεία Μελέτης Ελληνικής Ιστορίας μια μεγάλη Έκθεση.
Χορηγός είναι ο Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιρειών Η' Τάξεως και χορηγός επικοινωνίας η Ε.Ρ.Τ.
Την Διεύθυνση και επιστημονική επιμέλεια έχει ο καθηγητής κος Θ. Π. Τάσιος, την επιμέλεια η κα Ν. Παπαπέτρου και τον σχεδιασμό της έκθεσης έκαναν οι αρχιτέκτονες κα Α. Αλεξοπούλου και κος Α. Βέττας.
Η Έκθεση διαρκεί από τις αρχές Φεβρουαρίου έως τα τέλη Μαρτίου 2003, Τεχνόπολις - Πειραιώς 100.