Οι νέες προοπτικές στη σχεδίαση

    Των Π. ΙΑΤΡΟΥΔΑΚΗ και K. ΣΤΑΥΡΟΥ, AM

    Το CAD υπόσχεται αύξηση της παραγωγικότητας και βελτίωση της σχεδιαστικής συνέπειας. O μόνος σίγουρος τρόπος για να πραγματοποιηθούν οι υποσχέσεις αυτές είναι η προσαρμογή του στις σχεδιαστικές απαιτήσεις ενός γραφείου. H διαδικασία της προσαρμογής, με τις ανάγκες της και τις προϋποθέσεις της, αποτελεί για πολλά γραφεία την πρώτη τους επαφή με τον κλάδο της Διοίκησης Ψηφιακής Σχεδίασης (CAD Management). Για να μπορέσουν όμως να εκμεταλλευθούν πλήρως τα οφέλη της προσαρμογής αυτής πολλά γραφεία χρειάζονται προετοιμασία.

    Το κλειδί της αξιοποίησης του CAD βρίσκεται στην προσαρμογή του. Οι απαιτήσεις από το πρόγραμμα ποικίλλουν ανάλογα με την ειδικότητα και το γραφείο. Το CAD όμως, ως ένα γενικό σχεδιαστικό εργαλείο, χρειάζεται να προσαρμοσθεί στις σχεδιαστικές συνήθειες του κάθε γραφείου. H ύπαρξη ή μη της προσαρμογής αυτής διακρίνει το γραφείο που εκμεταλλεύεται το CAD από το γραφείο που δουλεύει για το CAD.
    Αν και τα οφέλη που απορρέουν από την προσαρμογή αυτή είναι απτά, δεν είναι κάθε γραφείο έτοιμο να τα καρπωθεί αποτελεσματικά. Τακτικές και τρόποι εργασίας που έχουν τη ρίζα τους στην ιδιαίτερη ιστορία του κάθε γραφείου μπορεί να μειώσουν τα προσδοκώμενα οφέλη. Για να διασφαλισθεί, λοιπόν, η απόδοση της προσαρμογής πρέπει το γραφείο να κατανοήσει τι ακριβώς συνεπάγεται η δέσμευση της ψηφιακής σχεδίασης.

    Διαχωρισμός αρμοδιοτήτων
   Οι μελετητές αποτελούν τη σημαντικότερη πλειοψηφία των χρηστών του CAD και ως πρωταρχικό καθήκον έχουν την εκπόνηση της εκάστοτε μελέτης. Στα πλαίσια όμως ενός γραφείου συχνά καλούνται να αναλάβουν κι άλλα καθήκοντα, για πολλά από τα οποία δεν είναι επαρκώς καταρτισμένοι. Πολύ συχνά βλέπουν τον ωφέλιμο χρόνο τους να κατακερματίζεται από τη φροντίδα των υπολογιστών και από τα προβλήματα που επιφέρει η έλλειψη υποδομής στην ψηφιακή σχεδίαση. H μετακύλιση του βάρους τέτοιων καθηκόντων στους ώμους των μελετητών ήταν ίσως δικαιολογημένη κατά τις πρώτες μέρες της ψηφιακής σχεδίασης. H διατήρηση όμως σήμερα τέτοιων πρακτικών αποδεικνύεται ακριβός ερασιτεχνισμός.
    Πρέπει, λοιπόν, να καταστεί απολύτως σαφές ότι οι μελετητές που χρησιμοποιούν το CAD έχουν ως κεντρικό τους καθήκον την εκπόνηση της μελέτης. Δεν είναι υπεύθυνοι ούτε για τους υπολογιστές, ούτε για την υποδομή της ψηφιακής σχεδίασης. Αντιθέτως, πρέπει να θεωρούν ως δεδομένη την αξιόπιστη λειτουργία τόσο του υπολογιστή τους, όσο και του ίδιου του CAD. Για να μπορέσουν όμως οι μελετητές να χρησιμοποιήσουν το CAD απερίσπαστοι, πρέπει να γίνει καταμερισμός αρμοδιοτήτων: η ομαλή λειτουργία του υπολογιστή πρέπει να ανατεθεί σε τεχνικούς υποστήριξης υπολογιστών και η σχεδιαστική υποδομή σε άτομα έμπειρα στη διοίκηση της ψηφιακής σχεδίασης.

    Υποστήριξη υπολογιστών
   Την ανάγκη αυτονόμησης της πρώτης αρμοδιότητας, της υποστήριξης υπολογιστών, έρχεται να επιβεβαιώσει το ίδιο το CAD, το οποίο προβάλλει σοβαρότατες αξιώσεις από τον εξοπλισμό και το λειτουργικό σύστημα. Ως εκ τούτου το πρόγραμμα εξαρτάται άμεσα από την κατάσταση και τις δυνατότητες των υπολογιστών στους οποίους καλείται να λειτουργήσει: μόνον ένας καλορρυθμισμένος υπολογιστής μπορεί να αποφύγει τις χαμηλές επιδόσεις που συχνά βασανίζουν τις εργασίες ψηφιακής σχεδίασης.
    H υποστήριξη πρέπει να καταστεί υπεύθυνη για την αδιατάρακτη διαθεσιμότητα των υπολογιστών. Υπό την καθοδήγηση ενός συνεργάτη του γραφείου οι τεχνικοί της υποστήριξης έχουν να επιτελέσουν ένα τριπλό έργο: την εξασφάλιση της αξιοπιστίας του εξοπλισμού, τη σωστή εγκατάσταση του λογισμικού και τη διαρκή φροντίδα για την ασφάλεια των δεδομένων. Οι απαιτήσεις της αγοράς έχουν πλέον εδραιώσει τη ζήτηση τέτοιας επαγγελματικής υποστήριξης, με αποτέλεσμα να προσφέρεται ποικιλία επιλογής.

    Διοίκηση Ψηφιακής Σχεδίασης
   Υπέρ της αυτονόμησης της δεύτερης αρμοδιότητας, της Διοίκησης της Ψηφιακής Σχεδίασης, συνηγορεί το αντικείμενό της. Ενα σχεδιαστικό πρόγραμμα, σε αντίθεση με άλλα προγράμματα, άπτεται άμεσα του κυρίου αντικειμένου εργασίας ενός μελετητικού γραφείου. H υιοθέτηση επομένως ενός τέτοιου προγράμματος επιδρά έντονα σε κάθε γραφειακή λειτουργία. Οταν όμως αλλάξει ο τρόπος που παράγονται και φυλάσσονται τα σχέδια, αναπτύσσονται αναπόφευκτα νέες ανάγκες και ευκαιρίες στην επεξεργασία των σχεδίων και στη συνεργασία των μελετητών. Εισάγονται έτσι στην παραδοσιακή δομή ενός μελετητικού γραφείου τόσες νέες και πολύπλοκες διαδικασίες, που επιβάλλουν τη συνολική τους διαχείριση.
    Με τους εντατικούς ρυθμούς διεκπεραίωσης που επιβάλλουν οι προθεσμίες παράδοσης σε ένα μελετητικό γραφείο δεν είναι πολύ συχνά ή πολύ σταθερά, που αφιερώνεται αρκετός χρόνος και σκέψη στο πλέγμα των αναγκών της ψηφιακής σχεδίασης. Ετσι, η διεθνής εμπειρία έχει ήδη οδηγήσει στην εμφάνιση του επαγγελματικού κλάδου των Διοικητών Ψηφιακής Σχεδίασης (CAD Managers) οι οποίοι συχνά είναι μόνιμα στελέχη μεγάλων γραφείων, συχνότερα όμως λειτουργούν ως εξωτερικοί σύμβουλοι σε μικρότερα γραφεία.
    Ευθύνη τους είναι η ομαλή και παραγωγική χρήση του CAD. Κεντρικό τους καθήκον είναι η προσαρμογή του προγράμματος στο περιβάλλον του γραφείου και η συντήρησή της. Το φάσμα όμως των καθηκόντων εκτείνεται από τη σωστή σύνθεση των σταθμών εργασίας και τη χωροθέτησή τους, έως την αξιολόγηση και εκπαίδευση των χρηστών ή τον εντοπισμό έξυπνων μεθόδων δοκιμασμένων από τη διεθνή σχεδιαστική κοινότητα.
    Τα προβλήματα που καλείται να κάμψει η προσαρμογή στην εφαρμογή της είναι τρία. Το πρώτο είναι η καταγραφή και η κωδικοποίηση ενός γραφειακού σχεδιαστικού προτύπου, του τρόπου με άλλα λόγια που έχει αναπτύξει το γραφείο για να δομεί και να παρουσιάζει το σχεδιαστικό του έργο. Το πρόβλημα αυτό έχει τη ρίζα του στο ότι η σχεδιαστική γλώσσα ενός γραφείου αποτελείται από πληροφορίες που μεταδίδονται από στόμα σε στόμα και καταγράφονται σπάνια. Καθίσταται έτσι αναγκαία η στενή συνεργασία των μελετητών του γραφείου με τους συμβούλους ψηφιακής σχεδίασης, ώστε να επιτευχθεί η ακριβέστερη δυνατή αποτύπωση της σχεδιαστικής αυτής γλώσσας. Οταν αυτή έχει επιτελεσθεί και η κωδικοποίησή της σε ρυθμίσεις του AutoCAD έχει τελειώσει, προκύπτει το δεύτερο πρόβλημα που έχει να κάνει με τη συνεπή και συνεχή τήρηση του προτύπου αυτού, από όλους τους χρήστες. H επιτυχής λύση αυτού του προβλήματος είναι εκείνη που θα κρίνει σε σημαντικό βαθμό την έκβαση του όλου εγχειρήματος. Το τρίτο πρόβλημα που παρουσιάζεται αφορά τη μετατροπή σχεδίων που δεν έγιναν με βάση το πρότυπο σε σχέδια που συμμορφώνονται προς αυτό. Τέτοια σχέδια συχνά είναι παλαιότερα σχέδια του γραφείου ή σχέδια εξωτερικών συνεργατών και η ύπαρξή τους δυσκολεύει την τήρηση της προσαρμογής.
    Οι εργασίες που έχει να επιτελέσει η προσαρμογή είναι πέντε. Πρώτα πρέπει να θέσει τις βάσεις για μια εύληπτη και ασφαλή διαχείριση των σχεδίων που παράγονται. Μετά να κάνει δύο βήματα που μεταφράζουν το σχεδιαστικό κώδικα του γραφείου σε ρυθμίσεις του CAD: να δημιουργήσει το πρότυπο σχέδιο που περιλαμβάνει τις κύριες ρυθμίσεις και έπειτα να δομήσει τη βιβλιοθήκη συμβόλων του γραφείου. Τα δύο αυτά βήματα έρχεται να τα διασυνδέσει με τέτοιο τρόπο, ώστε να διασφαλίσει τη συνεπή τους τήρηση από όλους τους χρήστες. H σύνδεση γίνεται με την προσαρμογή του περιβάλλοντος του CAD μέσω νέων εντολών. Τέλος, στρέφεται στο κεφάλαιο της εκτύπωσης όπου παγιώνει τις αποδεκτές ρυθμίσεις, ώστε να άρει κάθε σκιά αμφιβολίας για το αποτέλεσμα μιας εκτύπωσης.
    Οι ανάγκες της προσαρμογής απορρέουν από τη φύση της. Ως μελέτη η προσαρμογή περνά φάσεις διερεύνησης και εφαρμογής. Το αποτέλεσμά της είναι ζωντανό όσο και το γραφείο που υπηρετεί: εξελίσσεται και αλλάζει με τη συσσωρευόμενη εμπειρία του γραφείου. Αυτό δημιουργεί την ανάγκη μιας διακριτικής συντήρησης που να αξιολογεί και να ενσωματώνει τις βελτιωτικές προτάσεις του γραφείου.
    Τα οφέλη, τέλος, που προσκομίζει η προσαρμογή αφορούν την παραγωγικότητα. Το CAD καθίσταται ευκολότερο και γρηγορότερο τόσο στη χρήση του όσο και στην εκμάθησή του και η πρώτη αυτή διευθέτηση βασικών σχεδιαστικών πρακτικών ανοίγει το δρόμο της διερεύνησης πιο εξελιγμένων τεχνικών modelling και τρισδιάστατης σχεδίασης. Τα οφέλη αυτά είναι συχνά μη μετρήσιμα και γίνονται αντιληπτά εμμέσως, καθώς οι μελετητές αφιερώνουν απερίσπαστοι το χρόνο τους στις πιο ουσιώδεις πτυχές των καθημερινών τους καθηκόντων
    H Επιστημονική κδοση των Τεχνικών Χρονικών, προχωρώντας στην πιο σύγχρονη μορφή επικοινωνίας, παρουσιάζεται πλέον στο δίκτυο. Στα περιεχόμενα κάθε τεύχους μπορείτε να βρείτε όλη την ύλη του και να ανοίξετε την εργασία της επιλογής σας, την οποία μπορείτε να δείτε μέσα από το Acrobat Reader 3 ή να την αποθηκεύσετε στο δίσκο σας.